Banksparen is geïntroduceerd om concurrerende producten te krijgen op de markt voor ouderdomsvoorzieningen: naast lijfrenteverzekeringen nu ook spaarproducten zonder verzekeringselement, al of niet met een beleggingselement. De markt voor banksparen moet zich aan de aanbod- en aan de vraagzijde nog ontwikkelen, en de voordelen van meer concurrentie zijn niet goed meteen zichtbaar.
Banksparen is een fiscale voorziening die via de inkomstenbelasting aftrekmogelijkheden biedt, niet via door de werkgever in te houden loonbelasting. Introductie van het banksparen leidt tot veel meer aandacht voor de samenhang tussen de privé en de via de werkgever te treffen ouderdomsvoorzieningen. Een werknemer met vrij te besteden middelen kan kiezen, moet kiezen, maar kan keuzes op basis van onvolledige productinformatie en bij gebrek aan een goed overzicht lang niet altijd goed maken. Een or die dat probleem ziet, kan bij de werkgever pleiten voor ondersteuning van werknemers bij het vinden van een passend pakket van ouderdomsvoorzieningen, met samenhang tussen de privé en de via de werkgever te treffen voorzieningen. Een cursus financiële planning, bijvoorbeeld, en een contract met een onafhankelijke financiële planner die werknemers tegen een gereduceerd tarief van advies kan dienen.
Internationale boekhoudregels dwingen veel ondernemingen ertoe boekhoudkundige voorzieningen te treffen voor in de toekomst te lopen risico’s op pensioengebied. Dat leidt voor veel werkgevers tot door hen ongewenste schommelingen in de winst- en verliesrekening en op de balans. Die risico’s kunnen worden geëlimineerd door aanpassingen in de financiering van eind- en middelloonregelingen, of door wijziging van het pensioensysteem in een beschikbare premieregeling. De onderneming is zo verlost van die schommelingen, de risico’s zijn verschoven naar de deelnemers aan de pensioenregeling. Introductie van het banksparen kan die ontwikkelingen versnellen, en verbreden. Hebben we nog wel een verplichte pensioenregeling nodig als de pensioenrisico’s naar werknemers worden verschoven? Zij kunnen een pakket ouderdomsvoorzieningen, met wat advies en voorlichting, zelf samenstellen, met op de achtergrond de AOW voor iedereen. De werkgever kan dan op grond van de verzorgingsgedachte en van goed werkgeverschap een voorziening (blijven) aanbieden in geval van overlijden vóór de pensioendatum en in geval van invaliditeit. De werkgever kan in de plaats van zijn bijdrage in de pensioenkosten elke werknemer een toeslag ouderdomsvoorzieningen toekennen. De werknemer kan te veel ingehouden loonbelasting naar voren halen naar het jaar van storten door tijdig de belastinginspecteur te vragen om een voorlopige teruggaaf.
